Azerbaycan’ı İkiye Ayıran İki İmza

Şubat 13, 2018 0 Yorum Analizler , Kafkasya 1330 Görüntülenme

10 Şubat 1828 yılında Türk dünyası tarihine ağır şartları ve sonuçları ile iz bırakan Türkmençay anlaşması imzalandı. Anlaşma İngiltere konsolosu MacDonald’ın aracılığıyla Tebriz’in Türkmençay köyünde I.Nikolay ve Feteli Şah arasında imzalanmıştır.

Anlaşmayla Rusya ve İran’ın Azerbaycan topraklarının tümünü işgal etmesi süreci bitmiş oldu. Türkmençay anlaşması sonucunda kuzey Azerbaycan toprakları Rusya`nın, güney Azerbaycan toprakları ise İran`ın sömürgesi oldu.

Topraklar arasında Aras Nehri ve Hudaferin köprüsü sınır olarak belirlendi. Fakat yıllarca bu sınırların kapalı tutulmasıyla kimse diğer tarafa geçemedi.

Yıllarca hem Güney hem de Kuzey Azerbaycan`da vatan hasreti duyan insanların acılarının tesellisi sadece yazılan şiirler, bestelenen şarkılar oldu.

15 maddeden oluşan Türkmençay anlaşmasının her maddesi beraberinde Azerbaycan için çok ağır sonuçlar getirdi.

Fakat özellikle Ermenilerin İran’dan Güney Kafkasya topraklarına göç etmesine Rusya İmparatorluğu tarafından izin verilmesi yüzyıllar sonra bile halledilemeyecek sorunlara neden oldu. Rusya’nın Ermenileri bu topraklara yerleştirmesinde amaç kendisine destek çıkacak Hristiyan güçleri yaratmasıydı.

Yeni işgal edilmş İrevan ve Nahçivan hanlıklarının toprakları “Ermeni vilayetleri” ilan edildi. Anlaşmanın şartları Ermenilerin Kafkasya topraklarında kök salmasıyla sonuçlandı. Bazı tarihçiler Ermenileri Türkmençay’ın evlatları olarak adlandırmaktalar. Çünkü bu anlaşmadan önce Ermenilerin çoğunlukla yaşadığı coğrafya neredeyse yoktu.

Rusya İmperatorluğunda çara karşı Bolşevik isyanlarına kadar Güney ve Kuzey Azerbaycan toprakları, sınırları kapalı tutulmak üzere işgal altında kaldı.

28 Mayıs 1918 yılında kuzeyde Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla Kuzey Azerbaycan toprakları bağımsızlığını ilan etti. Fakat iki yıl sonra Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin toprakları Bolşevik güçleri tarafından işgal edildi. Kuzey Azerbaycan toprakları ancak yıllar sonra 18 Ekim 1991 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti ismiyle bağımsız oldu.

Güney Azerbaycan’da ise birkaç kez bağımsızlık mücadelesi yapılmasına, hatta 1920 yılında Azadistan Devleti’nin ilan edilmesine rağmen bu topraklar sömürge olarak kalmaya devam etmiştir.

 

Nigar SAMADLİ

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!