Balım Sultan

Ocak 3, 2018 0 Yorum Analizler 1457 Görüntülenme

Fatih döneminde 1462’de Dimetoka’da doğduğu rivayet edilen, hayatı hakkında pek fazla bilgi bulunmayan Balım Sultan, Hacı Bektaş-ı Veli’nin manevi kızı Kadıncık Ananın (Fatma Nuriye Hatun) torunudur. Bazı kaynaklarda ise Mürsel Baba’nın oğlu olduğu rivayet edilmektedir.

Kaynaklarda Balım Sultan hakkında net bir bilgi verilmemektedir. Baha Said, Manisa Valide Cami kütüphanesinde ki rastlanan kaynaklarda ise (1897) Balım Sultan’ın Bektaşi Şeyhlerinden Sersem Ali Baba’nın Dimetoka’da evlendiği bir Sırp prensesinden olduğu iddia edilmektedir.

Bektaşiliğin önemli ulusu Balım Sultan

Kimilerine göre Bektaşiliğin “İkinci pir-i”, kimilerine göre ise kurucusu olarak görülmektedir. Bektaşilik Balım Sultanla birlikte devlet tarafından tanınmıştır. 1501’de dönemin padişahı kendisi de Bektaşiliğin benimsediği iddia edilen II. Bayezid Han tarafından Hacı Bektaş Dergâhının başına atanır. Amaç ise Anadolu’daki Türk/Türkmen-Kızılbaş-Bektaşi halkı İran’daki Safeviler Türkmenlerinin etkisinden korumaktır. Böyle bir durum Bektaşilikle devletin ilişkilerini arttırmıştır.

Balım Sultan’a göre, insan bir gönül varlığıdır, bütün insanlar kardeştir, barış içinde yaşamaları, birbirlerine yardımcı, dayanak olmaları gerekir. Yazılı eserler bırakmadığından, Balım Sultan’ın düşünceleri, düzenlediği tarikatta uygulanan törenlerden, gülbankkardan çıkarılmaktadır.

Bu törenlerin içerikleri ise insanlar arasında birlik sağlamaya yöneliktir. Bu nedenle halka açıktır. Balım Sultan’ın getirdiği yeni usullerin en önemlileri Dedebabalık, ve evlenmemiş (mücerret) babalık kurumudur.

Balım Sultan’a kadar Bektaşilik, genellikle kırsal kesimlerde ve köylük yörelerde tutunmuş, Alevi- Türkmen içerisinde benimsenme olanağı bulmuştur.

Özellikle Aleviliğin bir türevi ve Aleviliği yeniden biçimleyen onları eğiterek disipline eden bir eğilim olarak kendini ortaya koyarken, Balım Sultan’la kentsel kesimlere ve Osmanlı aydınları arasına da girmiştir. Böylece Bektaşilik tarihinde yeni bir dönem başlar ve Bektaşiler; “Köy Bektaşisi” ve “Kent Bektaşisi” olarak farklılaşırlar.

Türbesi, Balım Sultan’ın vefatından üç yıl sonra, 1519 yılında Yavuz Sultan Selim’in komutanlarından Dulkadiroğlu Beyi Şeyhsuvar Ali Bey tarafından inşa ettirilmiştir. Önünde kutsal görülen karadut ağacı ve sütun biçimli hatıra taşı bulunan türbe, içten kubbe görünümlü, dıştan bakınca taş piramidal külahla kaplıdır.

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!