Kazakistan’ın nükleer ile mücadelesi

Ağustos 30, 2019 0 Yorum Dünya , Türkistan 44 Görüntülenme
Kazakistan’ın nükleer ile mücadelesi

2009’da BM Genel Kurulu, 29 Ağustos’un “Uluslararası Nükleer Denemelere Karşı Gün” ilan edilmesine ilişkin tarihi bir kararı onayladı. Proje, halkının kitle imha silahlarının tüm korkularını yaşadığı Kazakistan tarafından önerildi. Belge, Tacikistan, Türkmenistan, Beyazrusya ve Ermenistan dahil olmak üzere 26 ülke tarafından ortaklaşa yazılmıştır.

29 Ağustos tarihi tesadüfen seçilmedi: bu gün, 1991’de Semipalatinsk nükleer poligonun (nükleer test alanı) kalıcı olarak kapatarak, Kazakistan dünya devletleri arasında nükleer silahsız bir dünyaya adım atan ilk devlet oldu.

Ölüm diyarı

Ağustos 1947’de, SSCB Bakanlar Konseyi, Semipalatinsk nükleer test sahasını oluşturmaya karar verdi. Kazakistan’ın kuzey doğusunda bulunan Semey şehrinin 140 kilometre batısındaki bölgede, 29 Ağustos 1949’da, SSCB’deki ilk atom bombası patladı. Dört yıl sonra, Hiroşima’da patlayan atom bombasından 20 kat daha güçla ilk hidrojen bombası test edildi. Semey nükleer poligonunda son nükleer bombası 19 Ekim 1989 tarihinde patladı.

Kırk yıl boyunca Kazakistan toprakları yüzlerce nükleer denemelere maruz kaldı. Bölgede yaşayan bir buçuk milyon insan nükleer denemeler sonrası meydana gelen hastalıklarla yaşamları boyunca mücadele etmektedir.

Semey poligonunda 1949’dan 1991’e kadar yaklaşık 500 nükleer test yapıldı ve en az 616 termonükleer ve nükleer bomba patlatıldı. Nükleer harekat bölgesi dışına, 169 yeraltı testinin bir gaz fraksiyonu ve 55 hava ve yerüstü patlaması olan radyoaktif bulutlar ortaya çıktı.

Semey nükleer test bölgesinde 1949-1963 yılları arasında test edilen nükleer silahların toplam gücü Hiroşima’ya atılan atom bombasının gücünden 2.500 kat daha yüksekti.

Nükleer silahların havada, uzayda ve su altında test edilmesinin yasaklanmasına ilişkin “Moskova Antlaşması”ndan sonra, Ekim 1961’de Semey’de ilk yeraltı patlaması Degelen dağları altında patlatılmaya başladı.

1961 – 1991 yılları arasında Balapan, Sary-Özen, Telkem ve Degelen dağları altında 340 yeraltı testi yapıldı.

Nükleer karşıtı Kazakistan

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra bağımsız Kazakistan, cephaneliğinde dünyadaki en büyük dördüncü nükleer gücü barındırıyordu.

Nükleer karşıtı hareketin destekçilerinin aktif ve belirleyici eylemleri sayesinde 29 Ağustos 1991’de Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in kararıyla Semey nükleer test alanı resmen kapatıldı. Yarım asır süren nükleer test dönemi böylece sona erdi.

Şu anda, Kazakistan’nın yanı sıra, Ukrayna, Beyazrusya ve Güney Afrika Cumhuriyeti nükleer potansiyellerini terk etti.

Hiroşima, Nagazaki ve Semey’in masum kurbanlarının ve başka da  haksız yere lekelenen, enfekte olan ve radyoaktif bir kasırgaya maruz kalan insanların sesleri hala Yer gezegeni boyunca yankılanıyor.

Her yıl olduğu gibi 29 Ağustos’ta insanlar, nükleer “mantar”ının tozundan sonra zamansız bu dünyadan göç edenleri anıyor…

 

 

 

İlgili yazılar:

Nükleer trajedi

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!