Kazakistan’ın ünlü diplomatları – I

Ekim 16, 2019 0 Yorum Türkistan 261 Görüntülenme
Kazakistan’ın ünlü diplomatları – I

1944 yılında Kazak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Dış İşleri Milli Komiserliği adıyla hizmet vermeye başlayan, günümüzdeki bagımsız Kazakistan’ın Dışişleri Bakanlığı bu sene 75. yıl dönümünü kutluyor.

75 yıl içinde Kazakistan’ın Dışişleri Bakanlığı, uluslararası toplum tarafından önemli bir geçmişe sahip kurum olarak tanınıyor. Ancak genç ülkenin 1991 yılındaki bagımsızlığı sonrasında uluslararası seviyede tanınması, başarılı diplomatik bağlar kurması ve yürütmesinde ülke diplomatlarının gösterdiği çaba ayrıdır.

İlk diplomatik başarı

Tarihe bakarsak, Kazakistan’ın ilk diplomatik başarısı – Kazakların sınır topraklarında Rus tüccarlarıyla birlikte serbest ticaret yapma hakkı kazandığı St.Petersburg’da yapılan 1881 anlaşmasıdır. Bir başka dönüm noktası ise, Mustafa Şokay’in Geçici Özerk Türkistan Hükümeti’nin Dışişleri Bakanı olarak atanmasıdır. Kurumsal olarak Kazakistan Dışişleri Bakanlığı 1944’te Kazak SSC Dış İşleri Milli Komiserliği olarak kuruluyor. Tolegen Tajibayev, Hayirgali Baygaliyev, Askar Zakarin, Adi Şaripov, Balcan Böltirikova, Malik Fazilov, Muslim Bazarbayev, Mikhail Isinaliyev ve Akmaral Aristanbekova 1991’e kadar uzanan yillarda Bakanlığı yönetmişlerdir.

Her birinin olağan üstü becerileri ve katkısı Kazakistan’ın diplomasi tarihinde büyük saygı ve önemle anılır. Ancak, bir ilk profesyonel diplomat olarak Nazir Torekulov ve SSCB diplomasi alanında 14 yıl Elçi olarak hizmet eden Malik Fazılov, ilk kadın Dışişleri Bakanı Balcan Böltirikova ve onun bıraktığı yolu devam ettiren Akmaral Arıstanbekova’dan ayrı ayrı bahsetmek gerekiyor.

Nazir Torekulov

Kazakistan’ın ünlü diplomatları listesinin başında Nazir Torekulov gelir. Nazir Torekulov Kazakistan’ın XX asırdaki önde gelen sosyo-politik figürüdür. 1928-1936 yıllarında Suudi Arabistan’da Sovyetler Birliği Elçisi olan Nazir, Kazakistan’ın ülke olarak gelişimine önemli katkılarda bulunuyor. Onun diplomatik ve hukuki faaliyetleri modern Kazakistan diplomasi ve hukuk alanlarının temelini oluşturuyor.

Nazir 1892 yılında Kokand’ta zengin tüccar ailesinde dünyaya gelir. ‘Jadid’ medresesinde öğrenim gördükten sonra Moskova’ya gidiyor. Birçok gazete ve dergiler yayınlıyor, editörlük ve halkla ilişkiler yapıyor. 1922-1928 yıllar arasında yayın işlerıyle uğraşmaya devam ediyor. 1928’de ise Hicaz ve Nejd, sonrasında Suudi Arabistana Elçi olarak atanıyor.

 Torekulov Suudi Kralı ve meslektaşlarıyla

 

Suudi Arabistan prensi Feysal ibn Abdel Aziz as-Saudi’nin saygısını kazanan Nazir iki ülke arasındaki ilişkilerin derinlemesine büyük katkı sağlar. Öyle ki, 1937’de, Stalinlik represyon yıllarında, hayatını kaybettiğini duyan Suudi Kralı Sovyetlerden hicbir Elçi kabul etmemeye karar verir. Böylece, Suudi Arabistan ve Sovyetler arasındaki diplomatik ilişkiler 1990’a kadar durdurulur.

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!