Kırgızların Ulusal Simgesi Olarak Ak Kalpak

Mart 5, 2018 0 Yorum Analizler , Türkistan 1438 Görüntülenme

Gökyüzünde aydınlık görsen yıldız diye bil,

Ak kalpak giyeni görsen de Kırgız diye bil.  –Cengiz Aytmatov

Tarihte her milletin özelliğini belirten ve simgeleyen milli giyim takımları, baş giysileri olmuştur. Bu gelenek Türkistan’daki diğer Türk boylarında olduğu gibi Kırgızlarda da vardır.

Kırgız milli kıyafetleri insanların yaş ve cinsiyet özelliklerine göre ayrılmıştır. Mesela “Ak kalpak” Kırgızların günümüzde de kullanmaya devam ettiği ve popülerliğini kaybetmeyen geleneksel erkek şapkasıdır. Manas destanında Kırgızlar “Ala Dağların zirvelerine benzeyen tepeli ak kalpak giyen halk” olarak tanımlanmıştır. Bundan dolayı kalpağa Kırgızistan’ın kart viziti diyenler de var. Örneğin uluslararası spor yarışmalarında kalpak Kırgız sporcularının vazgeçilmezidir.

Ak kalpak – beyaz keçeden, tepesi yükseltilerek yapılan ve günümüzde de kullanılan Kırgızların milli erkek baş giysisidir. Manas destanında Kırgızlar “Ala Dağların zirvelerine benzeyen tepeli ak kalpak giyen halk” olarak tanımlanmıştır. Onun yapısı, rengi ve desenleri farklı anlamları taşır. Kalpağın Kırgız geleneklerine, giyecek insanın yaşı ve statüsüne göre yapım ve kullanım usulleri vardır.

Kalpak Kırgızların geleneksel kültüründe eskiden beri korunan özel bir statüye sahiptir. Mesela kalpağın sahibi hiçbir zaman kimseye kendi şapkasını hediyeye veremez, şapka her zaman tertemiz olmalı, yere atılmaz, iki elle çıkarılmalı, şapka için özel askı yoksa sahibinin yanına koyulur. Kadınlar ak kalpağı giymez, kalpak alelade yere bırakılmaz. Kişi yattığında kalpağını baş tarafına koyar, hiçbir zaman ayak tarafına koyulmaz. Bu gibi nesilden nesile söylenen kurallar vardır. Eskiden kalpağını kaybedersen hayatında kötülükler olur inancı güçlüydü.

Kırgız erkekler düğünlerde, cenaze törenlerinde ve  bayramlarda mutlaka kalpak takıyorlar. Ancak yalnızca düğün ve cenazelerde değil, günlük hayatta da Kırgızistan sokaklarında kalpakla gezenlere rastlamak mümkündür. Kırgızların hayatında önemli bir yer edinen kalpaklar, aynı zamanda değerli bir hediyelik eşya olarak armağan ediliyor.

Kırgızistan’da 2011 yılından itibaren her yıl 5 Mart Kalpak Günü olarak kutlanmaktadır.

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!