Makedonya’nın İsim Sorununa Çözüm Bulunabilecek mi?

Mayıs 12, 2018 0 Yorum Analizler , Balkanlar 612 Görüntülenme
Makedonya’nın İsim Sorununa Çözüm Bulunabilecek mi?

Bugün Makedonya Dışişleri Bakanı Nikola Dimitrov ile Yunanistan Dışişişleri Bakanı Nikos Kodzias Sunion- Yunanistan’da bir araya geldi. İki ülke arasında var olan isim sorununa çözüm arayışları içinde bulunan bakanların görüşmeleri olumlu geçti.

Bugün Makedonya Dışişleri Bakanı Nikola Dimitrov ile Yunanistan Dışişişleri Nikos Kodzias Sunion- Yunanistan’da bir araya geldi. Kodzijas, iki tarafın anlaştığı ve anlaşmanın yasal olarak onaylanacağı, Avrupa Birliği ile müzakerelerin başlatılacağı yolunun açılacağını söyledi.

Bir Ayda Üç Resmi Görüşme

Mayıs ayı içinde iki ülkenin bakanları ikinci kez bir araya geldi. Geçtiğimiz hafta 3 Mayıs’ta Selanik’te görüşülerek yine isim sorunu üzerine durulmuştu. Bugünki görüşme ise 17 Mayıs’ta Sofya’da düzenlenecek Başbakanlar zirvesi için ön hazırlık vazifesi görüyor.

Makedonya İsim Sorununun Ortaya Çıkış Sebebi

Makedonya, 8 Eylül 1991 yılında Yugoslavya Federasyonundan savaşa girmeden bağımsızlığını kazanan tek ülkeydi. Bu bağlamda Yugoslavya’dan bağımsızlığını kazanan diğer ülkelerle bir sorun yaşamayan Makedonya, isim sorunu yüzünden Yunanistan ile anlaşmazlığa düştü.

Yunanistan’a göre Makedonya kelimesi bir ülke adı olmasından fazla bir bölge adıydı. Kendi topraklarının kuzey bölgesinin adının da Makedonya olması meseleyi daha da çözülmez hale getirdi. Yeni kurulan cumhuriyetin Makedonya Cumhuriyeti adıyla kabul edilmesi Yunanistan’ın coğrafi bütünlüğü ve sınırlarına bir tehlike oluşturabilirdi. Bu yüzden Yunanistan Makedonya’yı hiçbir zaman anayasal ismi ile tanımayacağını söyledi.

NATO ve AB’ye üyeliği ile avantajlı konumda olan Yunanistan, Makedonya Cumhuriyetinin ismini tanımadı ve uluslararası arenada tanınmaması için veto yetkisini kullandı. O günden bu güne Makedonya uluslararası platformda Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya (FYROM) olarak biliniyor. Diğer Balkan ülkelerine göre daha demokratik bir yapıya sahip olan Makedonya yalnızca isim sorunu yüzünden NATO ve AB’ye üye olamamıştı.

2006-2016 yılları arasında iktidarda olan Makedon İç Devrimci Örgütü (VMRO-DPMNE) hükümetinin izlediği milliyetçi politikalarla Yunanistan ile aralarında artan sorunlar çözülmez hale gelmişti. İki ülke arasında adeta tarih, kimlik savaşının yaşandığı söylenilebilir.

Ilımlı Politikalar AB ve NATO Üyeliği Getirebilecek mi?

Makedonya’daki mevcut Sosyal Demokratlar Birliği (SDSM) hükümeti, önceki hükümete göre daha ılımlı bir politika izleyerek komşu ülkeler ile ilişkilerini düzeltme çabasına girdi. İlk adımı Bulgaristan ile yapılan dostluk anlaşmasını imzalayarak attı. Aslında dostluk anlaşmasının içeriği tam olarak belirlenmiş değildi. Başbakan Zoran Zaev açıklamalarında anlaşmanın öneminin 10 yıl sonra daha iyi anlaşılacağını söylemişti.

İlk Hedef AB ve NATO Üyeliği

Makedonya’da reformist bir dönemin başlayacağını söyleyen SDSM hükümetinin en büyük hedefi AB ve NATO’ya üye olabilmek. Ancak üyeliği kazanabilmesi için ilk önce isim sorununun halletmesi gerektiğinin farkında. Bu yüzdendir ki yetkili kişiler isim sorununu gündemde tutmakta ve diğer Avrupa ülkelerinden arabuluculuk etmesini istemekteler.

Dışişleri Bakanı Nikola Dimitrov’un resmi ziyaretleri buna örnek gösterilebilir. Dimitrov ilk yardımı Almanya, ardından İskandinavya ülkelerinden ( İsveç, Danimarka, Finlandiya) istedi. Bu ülkeler Dimitrov’a olumlu cevap vererek, Makedonya’nın hem isim sorunu çözümünde hem de AB ve NATO’ya üyeliğin  hızlandırılma sürecine katkı sağlayacağı sözünü verdiler. Hatta Makedonya ile İsveç arasında da bir dostluk anlaşması imzalandı4.

Aslında burada sorulması gereken en önemli soru Makedonya’nın tutumuna karşı Yunanistan nasıl bir politika izliyor?

Yunan medyasında yer alan haberlere göre Yunanistan, Makedonya’nın izlediği uzlaşmacı politikayı samimi bulmuyor. Yeni hükümet ilişkilerin düzelmesi için istekli görünse de devletin ideolojisinin hala Yunan karşıtı olduğunu düşünüyor.

Meselenin, Yunanistan-Makedonya arasından çıkarak Bulgaristan’ın da dahil edilmesi, konunun farklı bir bölümünü oluşturuyor. Bulgaristan ile Makedonya arasında imzalanan dostluk anlaşmasından Yunan hükümetinin memnun olduğu söylenemez.

İsim Sorununa Sofya Arabuluculuk Edecek mi?

İçeriği belirlenmeyerek imzalanan Makedonya-Bulgaristan dostluk anlaşmasının kullanılacağı ilk yer isim sorunu çözümünde Bulgaristan arabulucu olarak davet edilebilir. Zaten Yunanistan’ın anlaşmadan memnun olmamasının sebebi buradan kaynaklanıyor. Ancak Bulgaristan’ın arabuluculuğu sorunu çözmede yeterli görünmüyor.

Bazı siyaset yorumcularına göre Makedonya ismini değiştirmeden, NATO ve AB üyeliği kazanacak. Makedonya’nın komşu ülkeler ile ilişkilerini düzeltmesi olumlu sonuçlar doğuracak.

Bölgede yalnız kalan Yunanistan, NATO ve AB’de de karar alıcı kitleye karşı gelemeyecek. İsim sorunu meselesi ise daha sonraki bir sürece ertelenecek. Zaten dünyada politik sorununun olmadığı bir ülke düşünülemez diyen yorumcular burada Karadağ’ın Kosova ile sınır sorunu yaşamasına rağmen NATO’ya üyeliğini örnek göstermekteler.

 

 

 

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!