Ortodoks Dünyasında son gelişmeler ve Gagauz Yeri Kilisesi

Kasım 12, 2018 0 Yorum Analizler , Balkanlar 617 Görüntülenme
Ortodoks Dünyasında son gelişmeler ve Gagauz Yeri Kilisesi

Ortodoks kilisesini Katolik kilisesinden ayıran en büyük fark olarak Ortodoks kilisesinin tek bir makamdan idare edilmediği söylenebilir.

Birbirlerinden idari açıdan bağımsız olan yerel Ortodoks kiliselerin tüm idari makamları mevcuttur. En küçük idari biriminin başında duran episkoposlar o bölgenin tüm din görevlilerini atar ve papazlar vasıtasıyla tüm cemaatlere başkanlık eder.

Sinod denilen episkoposlar meclisi ise tek bir episkoposun alanını ve yetkilerini aşan tüm dini işlerden sorumlu olan yönetim organıdır. Sinodun yetkilerine episkoposların atalamarı girmekle birlikte diğer kiliselerle ve gayri Hristiyan topluluklarla ilişkiler de giriyor.

2018 yılında Gagauz Yeri’ndeki tüm yerleşim yerlerinin Ortodoks kiliselerini yöneten Kaul Episkoposluğu’nun kuruluşunun 20. yılı kutlandı. 1998 yılında Kişinev idaresinden çıkarılarak Moldova’nın güneyinde ayrı bir idari birim kuruldu. 1990’lı yılların başından itibaren bugüne kadar Gagauzların, Gagauz Yeri için ayrı bir episkoposluğun açılması ile ilgili talepleri cevapsız kalıyor. Oysa ki, her halkın böyle bir hakkı vardır, üstelik yerel kiliseler de ülkelerin ve devletlerin sınırlarına göre kurulmuş olup tarih boyunca sürekli devlet sınırlarının değişmesiyle kendi sınırlarını da değiştiriyordu.

Ukrayna’da tek Ortodoks kilisesini kurma çabalarına da bu ilkeden hareketle başlanmıştır: bağımsız ülkede ‒ bağımsız kilise. Ama bu ilke evrensel bir ilke değildir. Tarihte ve bugünkü hayatta buna çok sayıda kanıt bulunur. Bugünkü Moskova Patrikhanesi’ne Moldova, Belarus ve diğer birçok yerel Ortodoks kilisesi bağlı haldedir. Yunanistan’da ise bir ülkede hem Yunanistan Kilisesi hem de İstanbul Rum Patrikhanesi cemaatleri vardır. Özerk bir statüye sahip olan Girit Kilisesi de İstanbul Rum Patrikhanesi’ne bağlıdır.

Bu çerçevede Gagauz Yeri’nin ayrı bir episkoposluk değil, bağımsız veya özerk statüye sahip olacak Gagauz Yeri Kilisesinin kurulmasını talep etme hakkı vardır. Ancak Gagauzların bu tür talepleri otuz yıldır hem Moskova Patrikhanesi’nce hem de Kişinev Metropolitliği’nce göz ardı edildi. Tekrar aynı makamlara başvurmanın hiç bir faydası olmaz.

Gagauz Yeri Kilisesi’ni destekleyebilecek diğer bir makam İstanbul Rum Patrikhanesi’dir. Hem tarihte Gagauz Yeri’nin bulunduğu Bucak bölgesini idare eden hem de Ortodokslukta tüm kiliselerden gelen şikayetlere ve sorunlara temyiz olarak karar verme hakkı olan İstanbul Rum Patrikhanesi Gagauz Yeri Ortodoks Kilisesi hakkında olumlu karar alabilir. Aksi takdirde kilise yönetimi açısından Gagauz Yeri cemaatlerini bugün Kaul’a, yarın ise Bükreş’e bağlayabilirler. Çünkü şu ana kadar bu konuda hiç kimse Gagauzlara konuşturmadı ve konuşsalar bile dinlemek istemedi. Fakat şimdi Gagauzların konuşma ve duyulma zamanı geldi.

Aleksandr Manastırlı

 

 

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!