Sultan Mahmud’un Mirası: Gazne

Aralık 2, 2017 0 Yorum Analizler , Türkistan 1697 Görüntülenme

Gazne’nin  Tarihi

Gazne, Gezni veya Geznin, Doğu Afganistan’ın tarihi vilayetlerinden biridir. Gazne şehri sakinleri “Gaznevi” olarak adlandırılır. Gazne şehrinin tarihi M.Ö 1500 yılların kadar uzanmaktadır. Gazne, İslam’dan önce Zabulistan’ın merkeziydi. Şehir, İslam öncesinde, bölgenin  en önemli Budist merkezlerinden biriydi. Gazne’de İslam’dan Budizmin yanı sıra Bahrami, Zerdüştlük, Metropolis, Nestor, Hristiyan ve diğer pek çok farklı dine mensup  kişiler yaşamaktaydı. Müslümanlar ise Emevi fatihleri döneminde 683 yılında bölgeye girdiler.

Afganistan’da İlk Müslüman Devlet

Gazne Devleti, 963 yılında Alp Tegin tarafından Afganistan’da kuruldu. Daha sonrada Sebük Tegin devletin başına geçti. Onun vefatından sonra ise  tarihte ilk “sultan” unvanını kullanan lider olan Mahmud yönetime idareci olmuştur.

Hint Yarımadasına 17 Sefer Düzenledi

Gazneli Mahmud, Karahanlılar ile anlaşma yapıp ülkesinin kuzeyini emniyete alınca yönünü Hindistan’a çevirdi. Miladi 1000 yılında başladığı ve hayatının sonuna kadar Hindistan’a 17 sefer düzenledi. O dönemde Hindular ve Budistler dahil olmak üzere Hint yarımadasındaki yerel halkların önemli bir kısmı İslam’ı kabul etti.

Gazi Sultan Mahmud’ın Kişiliği

Sultan Mahmud 971’de Buhara’yı Şerif’te doğdu, 1030’da Gazne’de vefat etti.  İdari kabiliyeti ve siyaseti ile Türk tarihinin müstesna devlet adamlarından bir olan Sultan Mahmud hayatının büyük kısmını savaş meydanlarında geçirmiştir. Vefat ettiğinde Gazneli Devleti batıda Azerbaycan topraklarından doğuda Hindistan’ın Yukarı Ganj vadisi, kuzeyde Harizm, güneyde Hint Okyanusuna kadar uzanan çok geniş bir sahayı içine alıyordu.

Küçük yaşta hafız olan Sultan Mahmud, zeki, ileri görüşlü, ihtiyatlı ve adil bir hükümdardı. İranlı Şair Firdevsi, büyük eseri olan “Şahnamesini” Sultan Mahmud adına sunmuştur.

Sultan Mahmud’un Gazne’deki Eserleri

Sultan Mahmud bir saray yaptırmış ve yanına çok güzel bir bahçe meydana getirmiş, vefat edince de bu bahçeye defnedilmiştir. Oğlu Mesud ise daha ihtişamlı bir saray yaptırmış, bu sarayda Hint sanatından örnekler sergilemiştir. Sultan Mahmud, Hindistan’dan elde ettiği ganimetlerden yaptırdığı medreselerin kütüphanelerinde Horasan ve Batı’dan getirdiği kıymetli kitaplarla donatmıştır. Mahmud dönemine ait başka yapıtlar örnek olarak 1000 fili içinde barındıran Filhane ve Sultan barajında verilebilir.

Laily Habib

 

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!