Tehlikedeki Karaçay-Balkar dili

Şubat 18, 2019 0 Yorum Kafkasya 710 Görüntülenme
Tehlikedeki Karaçay-Balkar dili

Kuzey Kafkasya, Mingi tau’da (Elbruz dağı) ve çevresindeki dağlık arazilerde yaşayan Karaçay – Balkarlar bölgenin en eski Türk halklarındandır. Karaçay-Balkarlar, kendilerini “Taulu’’ yani “Dağlı” olarak tanımlamakta ve ataları Alanların ismini de kendileri için hitap şekli olarak kullanmaktadır. Karaçay – Balkar dili veya Tau tili (Dağ dili), gelecekte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Türk dilleri arasında bulunmaktadır.

Karaçay – Balkar dilinin özellikleri

Karaçay – Balkar dili veya “tau tili”, Türk dillerinin kuzey-batı Kıpçak öbeği içinde yer almaktadır. Karaçay-Balkar dili Kafkasya’da Kıpçak dilinin başlıca temsilcisidir. Bölgede bulunan arkeolojik eserler, mezarlar ve heykeller bölgede Kıpçakların 10. yüzyıldan itibaren varlıklarını gösterdiğini kanıtlamaktadır.

Karaçay- Balkar halkı gerek yazı, gerek konuşma bakımından Bashan-Çegem diyalektini ana diyalekt olarak kullanmaktadırlar. Karaçay Balkar diline en yakın Kıpçak dilleri, Kafkasya bölgesinde birlikte yaşadıkları Kumuklar, Nogaylar ve kuzeyde yaşayan Kazan Tatarlarının dilidir. Aynı zamanda Kazakça ve Kırgızca ile çok yakın etnogenetik benzerlikler gösterir. Çuvaşça ve Moğolca’dan gelen pek çok kelimeyi de içinde barındırmaktadır.

Ne kadar konuşuluyor ?

Karaçay-Balkarca 331 bin 327 konuşmacıya sahiptir. Ağırlıklı olarak Karaçay-Balkarca, Rusya Federasyonu içinde yer alan Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti ve Kabardin-Balkar Cumhuriyeti’nde konuşulmaktadır. Ayrıca Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan ve Amerika’da  yaklaşık 20 bin kadar Karaçay-Balkar dili konuşuru bulunmaktadır. Karaçay-Balkar dili, Rusya Federasyonu içinde Karaçay’da ve Balkar’da okullarda öğretilmektedir. Ancak, her geçen yıl dilin konuşmacı sayısı azalmaktadır.

Neden tehlikede ?

Bulundukları ülkelerin “egemen” dillerinin baskınlığı ve dilin kendisinin kullanım alanı bakımından sınırlanması diğer tehlikedeki diller gibi Karaçay-Balkarcanın da tehlikede  olmasının temel nedenidir. Özellikle günümüz dünyasında genç nesillerin ana dilini öğrenmemesi kuşaklar arasında kopukluklara sebep olmaktadır. Kamusal alanda mevcut baskın dil konuşulmakta, ana dil ise sadece özel alanda konuşulmaktadır.

Bir ulusu var eden “dilin ta kendisi”olması ve dilin yok olması ulusun da yok olmasına sebep olacaktır. Gelecekte Karaçay-Balkar dilinin varlığını sürdürmesi, gelecek kuşakların isteklerine ve ailelerin bu konudaki duyarlılıklarına bağlıdır.

Kuzey Kafkasya’nın en eski Türk Halkları: Karaçay-Balkarlar

 

 

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!