Türkistan Liderleri Aral Gölü İçin Toplandı

Ağustos 24, 2018 0 Yorum Analizler , Türkistan 427 Görüntülenme
Türkistan Liderleri Aral Gölü İçin Toplandı

Bugün Hazar deniz kıyısındaki Türkmenbaşı şehrinin Avaza turistik bölgesinde Uluslararası Aral’ı Kurtarma Fonu’nun 12. liderler zirvesi gerçekleşti.

Toplantıya Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov ve Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman katıldı.

Bölgenin beş Cumhurbaşkanının da katıldığı zirvede Aral gölünü koruma ve denize sınırı olan devletlere yardım etme adına Ortak Bildiri imzalandı.

Bildiri, bölge halkının yaşam tarzını iyileştirme, ekoloji ve sosyo-ekonomi meselelerde işbirliğini canlandırma, su kaynaklarından faydalanma ve bölgenin ikliminin değişimi konularını kapsıyor.

Türkistan ve Aral Gölü

Türkistan,  beş devletten oluşan,  geniş topraklara sahip, denize, okyanusa sınırı olmayan bir bölgeyi ifade eder. Bölgede siyasi, ekonomi ve diğer problemler var, ancak en önemli ve bölgeyi daha ciddi meselelere sürükleyebilen Aral gölünün (denizi) sorunu.

Sovyetler zamanında göle gelen Sırderya ve Amuderya (Seyhun ve Ceyhun) nehrinin sularını pamuk tarlalarına gereğinden fazla akıtılması sonucunda Aral’a dökülen ırmak sularının azalmasıyla göl 1960’tan itibaren geri çekilmeye başladı.

Bölgedeki bağımsızlığa kavuşan ülkeler de nehrin sularını fazladan kullanmaya devam etti. 1960’larda 68.900 km kare yüzölçümü, 68 metre derinliği olan göl 170 km geri çekilerek 2014 senesinde 7297 km kare olmuştu. Günümüzde 10.000 km2’den fazla yüzölçümüyle en derin noktası ise 24 metreye düştü.

Rakamlar göz önünde bulundurulduğunda gölün %90 su kaybettiği anlaşılıyor. Uzmanlara göre Aral gölünün tükenmesi, sınırlarında yer alan sadece Kazakistan ve Özbekistan için değil, tüm bölge için büyük çevre felaketlerine yol açabilir.

Uluslararası Aral’ı Kurtarma Fonu (IFAS)

Ekoloji problemleri önlemek amacıyla 1993 yılında 5 Türkistan ülkesi Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan liderlerinin kararıyla Uluslararası Aral’ı Kurtarma Fonu (IFAS) kuruldu. IFAS kapsamında birkaç kez liderler zirvesi gerçekleşti.

Fonun 2017 – 2019 dönem başkanlığını Türkmenistan yapıyor.

 

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 Yorum

Henüz yorum yok.

Henüz yorum yapılmamış. Yorum Yap!